Gümüşlük Mahallesi Çaltılık-Yörük Küme Evleri mevkisinde bulunan tarihi sarnıç da bakımsızlık nedeniyle zamana karşı direnmeye çalışan yapılar arasında yer alıyor. Aynı döneme ait olduğu düşünülen Alaçam Yolcu Kavşağı ile Kuzyaka Mahallesi çıkışında bulunan tarihi sarnıçlar ise yürütülen çalışmalarla restore edilerek yeniden görünür hale getirildi. Bu çalışmalar, Milas’ta tarihi yapıların korunması ve gelecek nesillere aktarılması konusunda örnek bir proje olarak öne çıktı.
Milas ve çevresinde farklı dönemlerden günümüze ulaşan sarnıçlar, dönemin insanlarının suyu depolama ve kullanma konusundaki bilgi birikimini de gözler önüne seriyor. Özellikle Kanuni Sultan Süleyman döneminde Rodos seferi sırasında bölgede yaşanan su ihtiyacına yönelik çok sayıda sarnıç inşa edildiği aktarılırken, bu yapılar bugün geçmişten geleceğe uzanan önemli birer tarih tanığı olarak varlığını sürdürmeye çalışıyor.
Yüzyılların Mirası Bakımsızlığa Terk Edildi
Geçmişte özellikle su kaynaklarının sınırlı olduğu kırsal bölgelerde hayati öneme sahip olan sarnıçlar, yağmur sularını biriktirerek insanların ve hayvanların su ihtiyacının karşılanmasında kullanılıyordu.
Yörük Küme Evleri Mevkii'ndeki tarihi sarnıç da Milas’ın geçmişteki su kültürünün önemli izlerinden biri olarak ayakta kalmaya çalışıyor. Ancak yapıda herhangi bir bakım ve koruma çalışmasının yapılmaması, tarihi dokunun zaman içerisinde zarar görmesine neden olmuş durumda.
Doğal koşulların yanı sıra ilgisizlik ve bakımsızlık nedeniyle sarnıcın bazı bölümlerinde yıpranmalar meydana geldiği, duvar taşlarının yerinden koptuğu ve çeşitli bölümlerde boşluklar oluştuğu görülüyor. Sarnıcın mevcut durumu, Milas’ın kırsal kesimlerinde bulunan benzer tarihi yapıların da aynı şekilde zamanla yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kaldığını gösteriyor.
Aynı Kentte İki Farklı Örnek
Milas’taki tarihi sarnıçların durumu, son dönemde gerçekleştirilen çalışmalarla birlikte daha da dikkat çekici hale geldi.
Milas’ta geçmişten günümüze ulaşan tarihi sarnıçların korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla iki sarnıç restore edilerek yeniden gün yüzüne çıkarıldı. Alaçam Yolcu Kavşağı ile Kuzyaka Mahallesi çıkışında bulunan tarihi sarnıçlar, yapılan temizlik, çevre düzenlemesi ve peyzaj çalışmalarıyla yeniden görünür hale getirildi.
Bu çalışmalar, yıllardır gözlerden uzak kalan tarihi yapıların doğru müdahalelerle yeniden kentin kültürel mirasının bir parçası haline getirilebileceğini göstermesi açısından önem taşıyor.
544 Yıllık Tarihi Miras İçin Çalışma
Milas Bereketi Yönetim Kurulu Başkanı Filiz Sarı tarafından yapılan açıklamada, Kanuni Sultan Süleyman’ın Rodos seferi döneminde bölgede yaşanan su sıkıntısına dikkat çekilerek yaptırılan sarnıçlardan ikisinin restore edildiği belirtildi.
Açıklamada, Kanuni Sultan Süleyman’ın Rodos seferi sırasında bölgede yaklaşık 200 sarnıç yaptırdığı ifade edilirken, bu tarihi yapılardan Alaçam Yolcu Kavşağı’nda bulunan sarnıç ile Kuzyaka Mahallesi çıkışında yer alan sarnıcın çalışma kapsamına alındığı kaydedildi.
Sarnıçlar Restore Edildi
Tarihi sarnıçların çevre düzenlemesi ve peyzaj çalışmalarının da tamamlandığı belirtilirken, çalışmaların kendi imkânlarıyla gerçekleştirildiği ifade edildi.
Çalışmalara destek sağlayan Milas Belediye Başkanı Fevzi Topuz ile Park ve Bahçeler Müdürü Alican Koban’a teşekkür edilirken, tarihi yapıların korunmasının önemine dikkat çekildi.
Restore edilen sarnıçların çevresine bilgilendirme tabelaları da yerleştirilerek, yapıların geçmişi ve geçmişteki kullanım amaçları hakkında ziyaretçilere bilgi verilmesi amaçlandı.
“Bir Sarnıç Kurtarılabiliyorsa Diğerleri de Kurtarılabilir”
Milas’ın farklı noktalarında bulunan tarihi sarnıçlar yalnızca geçmişten kalan yapılar değil, aynı zamanda bölgenin geçmişteki yaşam biçimini ve su kullanım kültürünü anlatan önemli kültürel miras unsurları arasında yer alıyor.
Bu nedenle Alaçam ve Kuzyaka’daki sarnıçlarda Milas Bereketi ve Köfteci Nazmi adına gerçekleştirilen çalışmaların, Çaltılık Yörük Mevkii Küme Evleri’ndeki tarihi sarnıç başta olmak üzere bakımsız durumda bulunan diğer sarnıçlar için de örnek oluşturması bekleniyor.
Tarihi yapıların kaderine terk edilmek yerine tespit edilmesi, gerekli restorasyonlarının yapılması ve çevre düzenlemeleriyle birlikte kültürel yaşama ve turizme kazandırılması, Milas’ın tarihine sahip çıkılması açısından büyük önem taşıyor.
“Geçmişine Sahip Çıkan Toplumlar Geleceğini Daha Sağlam İnşa Eder”
Milas Bereketi ve Köfteci Nazmi adına yapılan açıklamada, tarihi mirasın korunmasının yalnızca geçmişe sahip çıkmak anlamına gelmediği, aynı zamanda gelecek kuşaklara değerli eserler bırakmak açısından da önemli olduğu belirtildi.
Açıklamada, “Her şeyi devletten beklemek yerine, doğduğu topraklara vefa borcunu ödemek ilke edinmiş Milas Bereketi (Köfteci Nazmi iştiraki) olarak, köyümüze yeni eserler kazandırmaya devam edeceğiz” ifadelerine yer verildi.
Alaçam ve Kuzyaka’da gerçekleştirilen çalışmalar, bir taraftan 544 yıllık olduğu belirtilen tarihi mirasın korunmasına katkı sağlarken, diğer taraftan Milas genelindeki diğer sarnıçların durumunu da gündeme taşıdı.
Milas’ın kırsal mahallelerinde bulunan tarihi sarnıçların envanterinin çıkarılması, mevcut durumlarının belirlenmesi ve korunmaları için gerekli çalışmaların yapılması halinde, bugün yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan birçok yapının gelecek kuşaklara aktarılması mümkün olabilir.
Milas’ın su hafızasını oluşturan tarihi sarnıçların korunması, yalnızca bir yapıyı kurtarmak değil, yüzyılların yaşam kültürünü ve bölgenin geçmişteki su kullanım geleneğini geleceğe taşımak anlamına geliyor. Geçmişine sahip çıkan kentlerin, geleceğine de daha güçlü sahip çıkabileceği düşüncesiyle, restore edilen sarnıçların diğer tarihi yapılar için de örnek olması bekleniyor.
