T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü Aydın Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından hayata geçirilmesi planlanan proje, Güllük Mahallesi Yeni Liman (Yeni) Caddesi No: 50/A adresindeki mevcut Güllük Limanı sahasını kapsıyor.
Muğla Gazetesi’nin haberine göre, ÇED Yönetmeliği’nin 11. maddesi kapsamında Bakanlığa sunulan ÇED Raporu’nun ardından projeye ilişkin inceleme ve değerlendirme süreci başladı. Projeyle ilgili İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu (İDK) toplantısının 21 Eylül 2026 tarihinde toplanması planlanıyor.
Limanın kapasitesi değişmeyecek
Planlanan proje, mevcut limana yeni bir iskele kazandırılmasını veya limanın kapasitesinin artırılmasını kapsamıyor.
Mevcut durumda Güllük Limanı’nın yıllık yük elleçleme kapasitesi yaklaşık 9 milyon ton seviyesinde bulunuyor. Bu kapasitenin yaklaşık 8,3 milyon tonunu dökme yük, 700 bin tonunu ise genel kargo yükleri oluşturuyor.
Limanda en fazla 60 bin DWT kapasiteli gemiler yanaşabilirken, yılda yaklaşık 500 gemiye hizmet veriliyor. Yükleme ve boşaltma işlemleri mobil vinçler, kapalı konveyör sistemleri ve bunkerler aracılığıyla gerçekleştiriliyor.
Güllük Limanı’nda 1, 2, 3 ve 4 No’lu iskelelerin yanı sıra 5 ve 6 No’lu rıhtımlar olmak üzere toplam 6 gemi yanaşma alanı bulunuyor.
Rıhtımda deformasyon oluştu
Projenin hazırlanmasında, limanın mevcut rıhtım yapısında zaman içerisinde meydana gelen deformasyonlar etkili oldu.
Deniz ve çevresel koşulların etkisiyle mevcut rıhtım yapısında özellikle deniz tarafında açılmalar ve denize doğru hareketler meydana geldiği belirtildi. Yapılan teknik değerlendirmeler sonucunda rıhtımın yapısal güvenliğinin artırılması ve uzun süre güvenli şekilde kullanılabilmesi için güçlendirme yapılmasının gerekli olduğu tespit edildi.
Daha önce 2019 yılında mevcut iskelenin kuzeyine yeni bir iskele yapılması planlanmış ve bu kapsamda ÇED süreci başlatılmıştı. Ancak imar planına ilişkin kurum görüşleri doğrultusunda söz konusu ÇED süreci sonlandırılmış ve ilave iskele yatırımı hayata geçirilememişti.
Yeni ÇED projesi ise yeni bir iskele yapımını değil, mevcut rıhtımın güçlendirilmesini ve gemilerin yanaşma alanlarında dip taraması yapılmasını kapsıyor.
141 bin ve 11 bin metrekarelik alanda dip taraması
Proje kapsamında mevcut rıhtım boyunca güçlendirme çalışmaları gerçekleştirilecek. Rıhtımın denize doğru hareketinin önüne geçilmesi amacıyla kazıklı taşıyıcı sistem oluşturulacak.
Güçlendirme çalışmalarının ardından gemilerin güvenli şekilde yanaşması ve manevra yapabilmesi amacıyla yaklaşık 141 bin 23 metrekare ve 11 bin 855 metrekare olmak üzere iki ayrı alanda dip taraması yapılacak.
Dip taraması sonucunda yaklaşık 375 bin 536 metreküp malzemenin çıkarılması öngörülüyor. Tarama malzemesinin, ilgili mevzuat kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca uygun görülecek deniz döküm alanına taşınacağı bildirildi.
404 fore kazık imal edilecek
Rıhtım güçlendirme çalışmaları kapsamında ön sırada 240 adet donatılı fore kazık, arka sırada ise 164 adet donatısız fore kazık imal edilmesi planlanıyor.
İnşaat çalışmalarından önce kara ve deniz tarafında hazırlık ve mobilizasyon faaliyetleri yürütülecek. Deniz tarafına ponton, vinç, fore kazık makinesi ve yardımcı ekipmanlar gönderilirken, kara tarafında tie-rod hatları ile ankraj bloklarının oluşturulacağı çalışma alanları hazırlanacak.
Hazırlıkların tamamlanmasının ardından ön sıradaki donatılı fore kazıkların sondaj yöntemiyle imal edilmesi, donatı kafeslerinin yerleştirilmesi ve su altında tremi yöntemiyle beton dökülmesi öngörülüyor.
Arka sırada bulunacak 164 donatısız fore kazığın ise beton dolgulu olarak inşa edilerek zemin iyileştirmesine ve sistemin stabilitesine katkı sağlaması hedefleniyor.
Limanın kapasitesinde artış olmayacak
Projenin tamamlanmasıyla birlikte Güllük Limanı’nın mevcut işletme kapasitesi, yük elleçleme miktarı ve kullanım amacında değişiklik yapılmayacak.
Planlanan düzenleme sonucunda limana yanaşan gemi sayısında da artış öngörülmüyor. Bununla birlikte rıhtımın yapısal kapasitesinin ve geri saha koşullarının iyileştirilmesi sayesinde daha yüksek tonajlı gemilerin güvenli şekilde yanaşabilmesinin mümkün hale gelmesi bekleniyor.
Böylece aynı miktardaki yükün daha büyük tonajlı gemilerle taşınması ve buna bağlı olarak sefer sayısının ve gemi trafiğinin azaltılması hedefleniyor.
Projenin ayrıca deprem riski başta olmak üzere mevcut yapısal risklerin azaltılmasına, Güllük Limanı’nın güvenliğinin ve işletme sürekliliğinin artırılmasına katkı sağlaması amaçlanıyor.
Güllük Limanı projesine ilişkin ÇED sürecinde kritik aşamalardan biri olan İDK toplantısının 21 Eylül 2026 tarihinde gerçekleştirilmesinin ardından projenin değerlendirme sürecinin devam etmesi bekleniyor. Çalışmaların yürürlükteki çevre mevzuatı, iş sağlığı ve güvenliği hükümleri ile ilgili teknik standartlara uygun şekilde yürütüleceği; çevresel etkilerin en aza indirilmesi amacıyla gerekli koruyucu ve önleyici tedbirlerin uygulanacağı bildirildi.
