Milas İlçe Sağlık Müdürlüğü, 1-31 Ekim Meme Kanseri Farkındalık Ayı dolayısıyla yazılı bir açıklama yayımlayarak meme kanserinde erken tanı ve düzenli taramanın önemine dikkat çekti. Açıklamada, kadınların yaşlarına uygun tarama programlarına katılması ve memede ortaya çıkan olağan dışı değişikliklerin gecikmeden sağlık kuruluşlarına bildirilmesi çağrısında bulunuldu.
Milas İlçe Sağlık Müdürlüğü tarafından 1-31 Ekim Meme Kanseri Farkındalık Ayı nedeniyle yapılan açıklamada, meme kanserinin dünyada ve Türkiye’de kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden biri olduğuna dikkat çekildi. Meme dokusundaki hücrelerin kontrolsüz çoğalması sonucunda gelişen hastalığın çoğunlukla süt kanallarında veya süt üreten bezlerde ortaya çıktığı belirtildi.
Meme kanserinin erken evrelerde herhangi bir belirti vermeden gelişebileceği ifade edilen açıklamada, hastalık ilerledikçe çevre dokulara ve vücudun diğer bölgelerine yayılabileceği kaydedildi. Buna karşılık, hastalığın erken evrede tespit edilmesi ve uygun tedaviye zamanında başlanmasının tedavi seçeneklerini artırdığı, tedavi başarısını yükselttiği ve hastalığa bağlı olumsuz sonuçların azaltılmasına katkı sağladığı vurgulandı.
Dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunu
Meme kanserinin kadınlarda önemli bir hastalık ve ölüm nedeni olduğuna dikkat çekilen açıklamada, 2024 yılında dünya genelinde yaklaşık 2,4 milyon kadına meme kanseri tanısı konulduğu, yaklaşık 694 bin kadının ise bu hastalık nedeniyle hayatını kaybettiği belirtildi. Aynı yıl itibarıyla yaklaşık 8,2 milyon kadının son beş yıl içerisinde meme kanseri tanısı almış olarak hastalıkla yaşadığı tahmin edildiği ifade edildi.
Türkiye’de ise her yıl yaklaşık 32 bin kadına meme kanseri tanısı konulduğu belirtilirken, yaşam boyu meme kanserine yakalanma riskinin yaklaşık her 16 kadından birinde olduğu kaydedildi.
Bu verilerin meme kanserinin kadın ve toplum sağlığı açısından önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu gösterdiği belirtilen açıklamada, erken evrede tespit edilen meme kanserinde tedavi başarısının artırılabildiği ve hastalığa bağlı olumsuz sonuçların azaltılabildiği ifade edildi.
“Belirti ortaya çıkmasını beklemeden taramanızı yaptırın”
Ekim ayının Türkiye’de de “Meme Kanseri Farkındalık Ayı” olarak değerlendirildiği belirtilen açıklamada, ay boyunca yürütülen çalışmalarla toplumun meme kanseri konusunda bilgilendirilmesinin, risk faktörleri ve belirtiler konusunda farkındalık oluşturulmasının ve kadınların yaşlarına uygun tarama programlarına katılımının artırılmasının amaçlandığı bildirildi.
Açıklamada, özellikle “Belirti ortaya çıkmasını beklemeden taramanızı yaptırın” mesajının önemine dikkat çekildi.
Meme kanserinin erken dönemde herhangi bir belirti vermeyebileceği belirtilirken, kişinin kendisini sağlıklı hissetmesinin veya herhangi bir şikâyetinin bulunmamasının meme kanseri olmadığı anlamına gelmediği vurgulandı. Belirti vermeyen meme kanserlerinin erken dönemde tespit edilmesinde düzenli taramaların önemli bir yere sahip olduğu kaydedildi.
Bu belirtilere dikkat
Meme kanserinin en sık görülen belirtilerinden birinin memede genellikle ağrısız ve zamanla büyüyebilen bir kitlenin ele gelmesi olduğu belirtilen açıklamada, memede veya çevresindeki dokularda ortaya çıkan her değişikliğin kanser anlamına gelmediği ancak bazı belirtilerin mutlaka dikkate alınması gerektiği ifade edildi.
Açıklamada sağlık kuruluşuna başvurulmasını gerektirebilecek belirtiler şöyle sıralandı:
- Memede veya koltuk altında ele gelen kitle ya da şişlik,
- Memenin şekil veya boyutunda belirgin değişiklik,
- Meme cildinde kalınlaşma, kızarıklık veya portakal kabuğu görünümü,
- Meme ucunda içe çekilme veya çöküntü,
- Meme ucunda kabuklanma veya ciltte çekilme,
- Meme başından, özellikle kendiliğinden gelen kanlı akıntı,
- Koltuk altında veya köprücük kemiği çevresinde şişlik ya da kitle.
Bu belirtilerden herhangi birinin görülmesi halinde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği belirtildi.
Risk faktörleri de sıralandı
Meme kanserinin genetik, hormonal, biyolojik ve çevresel faktörlerin etkisiyle gelişebildiği belirtilen açıklamada, bazı risk faktörlerinin değiştirilemez olduğu, ancak sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla bazı risklerin azaltılabileceği ifade edildi.
Meme kanseri riskini artırabilen başlıca faktörler arasında ileri yaş, ailede meme kanseri öyküsünün bulunması, BRCA1 ve BRCA2 gibi genlerde kalıtsal değişikliklerin bulunması, erken yaşta adet görmeye başlamak, geç yaşta menopoza girmek, hiç doğum yapmamış olmak veya ilk doğumu ileri yaşta yapmak, hiç emzirmemiş olmak, menopoz sonrası hormon tedavisi kullanmak, yoğun meme dokusuna sahip olmak, özellikle menopoz sonrasında fazla kilolu veya obez olmak, yetersiz fiziksel aktivite, alkol kullanımı ile tütün ve tütün ürünleri kullanımı gösterildi.
Düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı ve dengeli beslenme, sağlıklı vücut ağırlığının korunması, tütün ve tütün ürünlerinden uzak durulması ve alkol kullanılmamasının meme kanseri riskinin azaltılmasına katkı sağlayabileceği bildirildi.
Ücretsiz tarama hizmetleri sunuluyor
Meme kanseriyle mücadelede erken tanının büyük önem taşıdığı belirtilen açıklamada, hastalığın erken evrede, henüz meme dokusuyla sınırlıyken tespit edilmesinin tedavi seçeneklerini artırdığı ve tedavi başarısını yükselttiği ifade edildi.
Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen Ulusal Kanser Tarama Programı kapsamında, meme kanserinin erken evrede tespit edilmesi amacıyla belirlenen yaş grubundaki kadınlara ücretsiz tarama hizmeti sunulduğu bildirildi.
Meme kanseri taramalarının birinci basamak sağlık hizmetleri kapsamında;
- Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM),
- Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM),
- Toplum Sağlığı Merkezleri (TSM),
- Aile Sağlığı Merkezleri (ASM),
- Mobil Kanser Tarama Araçları
aracılığıyla ücretsiz olarak gerçekleştirildiği belirtildi.
Ulusal meme kanseri tarama standartları
Açıklamada meme kanseri taramalarına ilişkin yaş gruplarına göre uygulanan standartlara da yer verildi.
Buna göre 20 yaşından itibaren kadınların kendi kendine meme muayenelerini yapmaları, memelerinde meydana gelebilecek değişikliklerin farkında olmaları ve olağan dışı bir değişiklik fark etmeleri durumunda sağlık kuruluşuna başvurmaları öneriliyor.
Yine 20 yaşından itibaren yılda bir klinik meme muayenesi yapılması önerilirken, 40-69 yaş arasındaki kadınlara yılda bir klinik meme muayenesi ve iki yılda bir mamografi yapılması tavsiye ediliyor.
Meme kanseri taramasının herhangi bir şikâyeti olmayan kadınlarda hastalığı erken dönemde tespit etmek amacıyla yapıldığı belirtilen açıklamada, tarama yaş grubunda bulunan kadınların belirtilerin ortaya çıkmasını beklemeden ücretsiz tarama hizmetlerinden yararlanmaları istendi.
Memede veya meme çevresinde yeni ve olağan dışı bir değişiklik fark edilmesi halinde ise tarama zamanının beklenmemesi ve sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği vurgulandı.
Tedavi hastaya göre planlanıyor
Meme kanserinin her hastada farklı özellikler gösterebildiği belirtilen açıklamada, tedavi planının hastalığın türü ve evresi, tümörün biyolojik ve moleküler özellikleri, hormon reseptör durumu, hastanın yaşı ve genel sağlık durumu gibi birçok faktör değerlendirilerek oluşturulduğu ifade edildi.
Tedavi sürecinin farklı uzmanlık alanlarından sağlık profesyonellerinin bir arada değerlendirme yaptığı multidisipliner bir yaklaşımla planlandığı belirtildi.
Meme kanserinde başlıca tedavi yöntemlerinin cerrahi tedavi, kemoterapi, radyoterapi, hormon tedavisi, hedefe yönelik tedaviler ve uygun hastalarda immünoterapi olduğu aktarıldı.
Tedavi yönteminin ve tedavilerin hangi sırayla veya birlikte uygulanacağının her hastanın özelliklerine göre belirlendiği kaydedildi. Erken evrede tespit edilen meme kanserinde tedavi başarısı ve sağkalım sonuçlarının ileri evre hastalığa göre daha olumlu olduğuna dikkat çekildi.
“Vakit kaybetme, taramanı erteleme”
Milas İlçe Sağlık Müdürlüğü açıklamasında, meme kanseriyle mücadelede toplumun bilinçlendirilmesinin ve kadınların yaşlarına uygun tarama programlarına katılımının artırılmasının önemli bir halk sağlığı hedefi olduğu vurgulandı.
Meme kanseri taramasının, hastalık henüz belirti vermeden tespit edilmesine olanak sağlayarak erken tanıya katkıda bulunduğu belirtilerek, kadınların belirtilerin ortaya çıkmasını beklemeden yaşlarına uygun taramalarını zamanında yaptırmaları istendi.
Açıklamada, 40-69 yaş arasındaki kadınların iki yılda bir mamografi taramasından ücretsiz olarak yararlanabildiği hatırlatıldı.
Meme Kanseri Farkındalık Ayı dolayısıyla tüm kadınlar sağlıklarını ertelememeye, yaş gruplarına uygun tarama programlarına zamanında katılmaya ve fark ettikleri olağan dışı değişikliklerde gecikmeden sağlık kuruluşlarına başvurmaya davet edildi.
Açıklamanın sonunda ise şu mesajlara yer verildi:
“Vakit kaybetme, taramanı erteleme.”
“Farkında ol, erken tanı ile güçlü ol.”
“Kanserde erken teşhis, hayat kurtarır.”
