GEÇİM SIKINTISI KALICI HALE GELDİ
Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri, geçim sorununun yaygınlığı oldu. Katılımcıların yaklaşık yarısı geçimini sağlamakta sürekli zorlandığını belirtirken, “hiç zorlanmıyorum” diyenlerin oranı yalnızca yüzde 20,9’da kaldı. Bu tablo, ilçede yaşayanların önemli bir bölümünün temel ihtiyaçlarını karşılamakta güçlük çektiğini ve ekonomik kırılganlığın kronikleştiğini ortaya koyuyor.
Hane bütçesini en fazla zorlayan kalemler incelendiğinde ise son 10 yılda açık ara farkla gıda harcamalarının öne çıktığı görülüyor. Katılımcıların yüzde 81’i mutfak masraflarındaki artışı ilk sıraya koydu. Gıdayı faturalar (%52,6) ve kiralar (%32,7) izledi. Eğitim ve sağlık harcamalarındaki artış da aile bütçesindeki baskıyı büyütüyor.
Beslenme konusunda da tablo dikkat çekici: Milaslıların yüzde 37,5’i uygun fiyatlı ve besleyici gıdaya erişimde sürekli zorluk yaşadığını ifade ediyor. Bu oran, her üç haneden birinde sofranın giderek yoksullaştığını gösteriyor.
KİRA YÜKÜ AĞIRLAŞIYOR, TAŞINMA EĞİLİMİ ARTIYOR
Barınma krizi, araştırmanın bir diğer kritik başlığı oldu. İlçede ev sahipliği oranı görece yüksek olsa da kiracılar için durum daha ağır. Katılımcıların yüzde 18,5’i gelirinin yarısından fazlasını yalnızca konut giderlerine ayırdığını belirtiyor. Uzmanlara göre bu oran, hane ekonomisi açısından “yüksek riskli” seviyeyi işaret ediyor.
Artan konut fiyatları ve kiralar, Milas’ta göç düşüncesini de tetikliyor. Her dört kişiden biri, maliyetler nedeniyle ilçeden taşınmayı düşündüğünü söylüyor. Bu durum, ilçede kalma isteği ile ekonomik gerçeklik arasında ciddi bir gerilim yaşandığını gösteriyor.
Konut fiyatlarının yükselmesinde ise dışarıdan yerleşim talebi (%85,8), turistikleşme (%64,5) ve doğal güzelliklerin yarattığı yoğunluk (%59,7) başlıca nedenler olarak görülüyor. Çözüm önerilerinde ise kira destekleri (%84,4), yerleşim baskısının azaltılması (%78,7) ve yeni konut üretiminin artırılması (%72,5) öne çıkıyor.
SOSYAL HAYATA KATILIMDA EŞİTSİZLİK
Araştırma yalnızca ekonomik değil, sosyal boyutta da önemli tespitler içeriyor. Katılımcılara göre kent yaşamına ve hizmetlere erişimde en dezavantajlı grup yaşlılar. Yüzde 71,1’lik oranla yaşlılar ilk sırada yer alırken, genç işsizler ve engelliler de dezavantajlı kesimler arasında gösteriliyor.
Yaşlılar için en acil ihtiyaçlar; evde bakım hizmetleri (%70,6), gelir desteği (%62,6) ve sağlık hizmetleri (%56,4) olarak sıralandı. Bu veriler, temel yaşam güvencelerine yönelik beklentinin yüksek olduğunu ortaya koyuyor.
Gençler açısından ise tablo daha çok gelecek kaygısına işaret ediyor. İstihdam olanakları (%80,6) açık ara ilk sırada yer alırken, girişimcilik destekleri (%68,2) ve mesleki eğitim (%55,5) talepleri dikkat çekiyor. Gençler yalnızca iş bulmak değil, kendi işini kurmak ve kalıcı bir gelecek inşa etmek istiyor.
Katılımcılar, belediyenin sosyal destek bütçesinin konut, eğitim, yaşlı bakımı ve ulaşım gibi doğrudan yaşam kalitesini etkileyen alanlara yönlendirilmesini talep ediyor.
TOPLUMSAL UYUM ZAYIF
Araştırmanın bir diğer dikkat çekici bulgusu da sosyal uyuma ilişkin oldu. Milas’ta yerli halk ile sonradan yerleşenler arasında uyumun “hiç” ya da “nadiren” sağlandığını düşünenlerin oranı yüzde 59,3’e ulaştı. Bu oran, ilçede sosyal bütünleşmenin zayıfladığına ve toplumsal mesafenin arttığına işaret ediyor.
ÇEVRE KİRLİLİĞİ VE ALTYAPI SORUNLARI ÖNE ÇIKIYOR
Ankette çevre ve altyapı hizmetlerine ilişkin değerlendirmeler de yer aldı. Katılımcıların yüzde 62’si son yıllarda çevre kirliliğinde artış gözlemlediğini belirtti. Özellikle yaz aylarında artan nüfus ve turizm hareketliliğiyle birlikte çöp miktarındaki artışın yaşam kalitesini düşürdüğü ifade edildi.
Su hizmetlerinde kesintiler yaşayan önemli bir kesim bulunurken, yaz aylarında su sıkıntısının arttığını söyleyenlerin oranı da dikkat çekici düzeyde.
Toplu taşıma konusunda ise memnuniyet düşük. İlçe içi ve ilçeler arası ulaşım hizmetleri önemli bir kesim tarafından yetersiz bulunuyor. Elektrik, kanalizasyon ve yağmur suyu altyapısının yeterli olduğunu düşünenlerin oranı yalnızca yüzde 13,3’te kalırken, çoğunluk mevcut altyapıyı yetersiz görüyor.
Geleceğe yönelik kaygılarda ise su kaynaklarının azalması, afet riskleri, üretim alanlarının daralması ve çevre kirliliği öne çıkan başlıklar arasında.
GENEL TABLO: ÇOK BOYUTLU BİR YAŞAM MÜCADELESİ
Araştırma sonuçları, Muğla genelinde olduğu gibi Milas’ta da ekonomik, sosyal ve çevresel sorunların iç içe geçtiğini gösteriyor. Geçim sıkıntısı mutfağa, kira yükü barınmaya, yetersiz hizmetler ise günlük yaşam kalitesine doğrudan yansıyor.
Veriler, hanelerin yalnızca gelir artışı değil; barınma, sosyal destek, ulaşım ve altyapı alanlarında bütüncül politikalara ihtiyaç duyduğunu ortaya koyarken, yerel yönetimlerden daha güçlü ve kapsayıcı adımlar beklendiğini net biçimde ortaya koyuyor. Milaslılar için sorunlar tek başlıkta değil, hayatın her alanında hissediliyor.
