Yeni uygulamanın Milas ayağında ise iki önemli güzergâh bulunuyor. Milas-Bodrum karayolunun Baharlı Mahallesi mevkii ile Milas-Söke karayolunun Dibekdere-Selimiye arasındaki bölümü ortalama hız denetimine alınacak.
Uygulamayla birlikte sürücünün yalnızca kameranın bulunduğu noktadaki hızı değil, belirlenen iki nokta arasındaki ortalama hızı dikkate alınacak. Böylece kamera önünde yavaşlayıp denetim noktasını geçtikten sonra yeniden hızlanılması şeklindeki sürüş davranışının da önüne geçilmesi hedefleniyor.
Amaç Ceza Yazmak Değil, Hızı Yol Boyunca Kontrol Altında Tutmak
Ortalama hız denetimleri, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından Türkiye genelinde yaygınlaştırılan PTS-EDS projesinin bir parçası.
Sistem, 2021-2030 Karayolu Trafik Güvenliği Strateji Belgesi kapsamında benimsenen “Vizyon Sıfır” ve “Güvenli Sistem” yaklaşımı doğrultusunda uygulanıyor.
Emniyet Genel Müdürlüğünün projeye ilişkin açıklamalarında sistemin temel amacı; hızdan kaynaklanan trafik kazalarının önlenmesi, güvenli trafik akışının sağlanması, sürücülerde denetim algısının güçlendirilmesi ve hızların yol boyunca daha istikrarlı hale getirilmesi olarak belirtiliyor.
Bu yönüyle uygulama, belirli bir noktada yapılan klasik radar kontrolünden farklılaşıyor. Denetim bir noktadan ziyade belirlenen yol kesiminin tamamını kapsıyor.
Sistem Nasıl Çalışacak?
Ortalama hız sisteminde güzergâhın başlangıç ve bitiş noktalarında bulunan Plaka Tanıma Sistemi kameraları araçların plakalarını ve geçiş zamanlarını kaydediyor.
İki nokta arasındaki mesafe önceden bilindiği için aracın bu mesafeyi ne kadar sürede tamamladığı hesaplanıyor. Mesafe ve süre bilgisi kullanılarak aracın koridordaki ortalama hızı belirleniyor.
Örneğin bir sürücünün denetim koridorunun başlangıcındaki kamerayı geçtikten sonra hızlanması, bitiş noktasına yaklaşırken yeniden yavaşlaması tek başına ihlali ortadan kaldırmıyor. İki kamera arasındaki toplam seyahat süresi, aracın ortalama hızının belirlenmesinde esas alınıyor.
Bu nedenle yeni sistemle birlikte sürücüler açısından en önemli değişiklik, “kamera nerede?” sorusundan çok “denetim koridoru nerede başlıyor ve nerede bitiyor?” sorusu olacak.
Milas-Bodrum Yolunda İlk Koridor Baharlı’da
Milas’taki ortalama hız denetimlerinden biri ilçenin en yoğun ulaşım akslarından Milas-Bodrum karayolu D330 üzerinde uygulanacak.
Baharlı Mahallesi mevkiinde oluşturulan koridorun bir yönü 3 bin 66 metre, karşı yönü ise 3 bin 70 metre uzunluğunda olacak.
Yaklaşık 3 kilometrelik bölüm boyunca araçların giriş ve çıkış süreleri üzerinden ortalama hızları hesaplanacak.
Özellikle yaz aylarında Bodrum yönündeki yoğun trafik nedeniyle önemli bir ulaşım güzergâhı olan D330 üzerindeki uygulamayla sürücülerin koridor boyunca belirlenen hız sınırlarına uyması gerekecek.
Milas-Söke Yolunda Yaklaşık 6,4 Kilometre Denetlenecek
Milas’taki ikinci ve daha uzun ortalama hız koridoru ise D525 Milas-Söke karayolunda bulunuyor.
Dibekdere Mahallesi ile Selimiye Mahallesi arasındaki kesimde oluşturulan sistem yaklaşık 6,4 kilometrelik yol boyunca denetim yapacak.
Koridorun bir yöndeki uzunluğu 6 bin 395 metre, karşı yöndeki uzunluğu ise 6 bin 397 metre olarak belirlendi.
Böylece bu güzergâhta sürücünün yaklaşık 6,4 kilometrelik mesafeyi ne kadar sürede kat ettiği hesaplanarak ortalama hızı tespit edilecek.
Radarın Önünde Yavaşlamak Artık Yeterli Olmayacak
Sistemin sürücüler açısından en önemli sonucu, hız denetiminin belirli bir kamera noktasından çıkarılarak yolun daha uzun bir bölümüne yayılması olacak.
Klasik radar uygulamalarında sürücüler denetim noktasını gördüğünde veya navigasyon uygulamalarından radar uyarısı aldığında kısa süreli olarak hızını düşürebiliyor. Ortalama hız denetiminde ise koridor boyunca yapılan sürüş hesaba katılıyor.
Dolayısıyla sürücünün başlangıç kamerasını geçtikten sonra hız sınırını aşması ve çıkış kamerasına yaklaşırken yeniden yavaşlaması halinde, iki nokta arasındaki süre ortalama hız sınırının aşıldığını gösteriyorsa ihlal tespit edilebilecek.
Uygulamanın temel hedeflerinden biri de tam olarak bu davranışın önüne geçerek araçların denetlenen yolun tamamında daha dengeli ve kurallara uygun hızlarla ilerlemesini sağlamak.
Neden Ortalama Hız Denetimine Geçiliyor?
Emniyet Genel Müdürlüğü, ortalama hız sistemlerini özellikle şehirlerarası karayollarında ve trafik kazalarının yoğun olarak meydana geldiği güzergâhlarda yaygınlaştırıyor.
EDS’nin önemli özelliklerinden biri de mevcut Kent Güvenlik Yönetim Sistemi ve Plaka Tanıma Sistemi altyapısından yararlanılması. Böylece mevcut teknolojik altyapı kullanılarak daha uzun yol kesimlerinin elektronik olarak denetlenmesi mümkün hale geliyor.
Türkiye Genelinde Yıllardır Yaygınlaştırılıyor
Muğla’da başlayacak uygulama, Türkiye genelinde yürütülen daha geniş kapsamlı bir projenin parçasını oluşturuyor.
Emniyet Genel Müdürlüğü verilerine göre sistem yıllar içerisinde farklı illerde kademeli olarak devreye alındı. Mart 2025 itibarıyla 54 ilde 468 ortalama hız ihlal tespit sistemi bulunuyordu. Sonraki dönemlerde de yeni illerde ve güzergâhlarda kurulum çalışmalarına devam edildi.
Muğla’nın da sisteme dahil edilmesiyle Ege Bölgesi’nin önemli turizm ve ulaşım güzergâhlarından bazılarında sürekli elektronik hız denetimi dönemi başlayacak.
Turizm Sezonunda Trafiği Yoğunlaşan Muğla İçin Önemli
Muğla’daki uygulamanın bir başka önemli yönünü ise ilin trafik yapısı oluşturuyor. Özellikle yaz aylarında Bodrum, Marmaris, Fethiye ve diğer turizm merkezlerine yönelik araç hareketliliği nedeniyle ana karayollarındaki trafik yoğunluğu önemli ölçüde artıyor.
Milas ise Bodrum’a kara yolu ulaşımında önemli bir geçiş noktası olmasının yanı sıra Söke-Aydın yönü ile Muğla ve Bodrum arasındaki ulaşım bağlantısında da kritik konumda bulunuyor.
Bu nedenle Milas’ta seçilen iki güzergâh da ilçenin şehirlerarası araç trafiğinin yoğun olduğu ana ulaşım aksları arasında yer alıyor.
Sürücülerin Tabelalara Dikkat Etmesi Gerekiyor
Ortalama hız denetimi yapılan güzergâhlarda sürücülerin sistem hakkında bilgilendirilmesi amacıyla trafik işaret ve uyarı levhaları kullanılıyor.
Sürücülerin özellikle denetim koridorlarına girişte belirtilen hız sınırlarını takip etmesi gerekiyor. Çünkü uygulanacak hız sınırı yolun niteliğine, araç türüne ve ilgili kesimdeki trafik düzenlemesine göre değişebiliyor.
Bu nedenle sürücüler açısından esas alınması gereken değer, güzergâhta bulunan trafik levhalarında belirtilen yasal hız sınırı olacak.
Milas’ta İki Ana Güzergahta Yeni Dönem
10 Ağustos Pazartesi günü itibariyle başlayan uygulamayla Milas’ta ilk etapta iki önemli karayolu kesimi ortalama hız sistemiyle denetlenecek.
D330 Milas-Bodrum karayolunda Baharlı mevkiinde yaklaşık 3 kilometrelik, D525 Milas-Söke karayolunda ise Dibekdere-Selimiye arasında yaklaşık 6,4 kilometrelik koridorlarda sürücülerin ortalama hızları takip edilecek.
Yeni sistemle birlikte Milaslı sürücüler için hız denetiminde de önemli bir alışkanlık değişikliği başlayacak. Artık yalnızca radar veya kamera noktasında yavaşlamak yerine, EDS koridorunun başlangıcından bitişine kadar hız sınırına uyulması gerekecek.
